Detailing Vietnam
Detailing Vietnam
Tìm kiếm phổ biến tủ dtrạm sạcNgaylượngTư
Xem danh mục

So sánh giá điện 2 thành phần và giá điện sinh hoạt 2025 hiện nay

21 phút đọc

Mục lục

Vì sao bạn cần hiểu giá điện 2 thành phần? #

Có lẽ bạn cũng đã nghe EVN đề xuất giá điện 2 thành phần như một cách tính tiền điện mới. Thực ra thì cải tiến vận hành và kinh doanh là điều phổ biến của các doanh nghiệp. Nhưng vấn đề đặt ra đồng hành cùng với đề xuất giá điện 2 thành phần đó là điện tăng giá mạnh.

Người dân quan tâm bởi câu hỏi rất thực tế: Liệu hóa đơn tiền điện hàng tháng của gia đình tôi sẽ tăng hay giảm?

Bởi lẽ, hóa đơn tiền điện chiếm một phần đáng kể trong chi phí sinh hoạt hàng tháng.

Cho nên, việc thay đổi cách tính giá điện không chỉ ảnh hưởng đến túi tiền từng hộ gia đình mà còn tác động đến thói quen sử dụng điện, định hướng tiết kiệm và cả chiến lược đầu tư năng lượng trong tương lai.

Rủi ro khi dùng giá điện hộ gia đình cho bài toán giá bán điện trạm sạc

Giá điện sinh hoạt hiện nay được tính như thế nào? #

Cấu trúc giá điện sinh hoạt Việt Nam 2025 VNĐ/kWh #

Hiện nay, giá điện sinh hoạt được tính theo 6 bậc thang, càng dùng nhiều điện thì đơn giá càng cao. Mức giá chi tiết có thể thay đổi theo quy định từng thời kỳ, nhưng nguyên tắc chung là:

  • Bậc 1: 0 – 50 kWh/tháng → Giá thấp nhất
  • Bậc 2: 51 – 100 kWh/tháng → Giá cao hơn
  • Bậc 3: 101 – 200 kWh/tháng
  • Bậc 4: 201 – 300 kWh/tháng
  • Bậc 5: 301 – 400 kWh/tháng
  • Bậc 6: Trên 401 kWh/tháng → Giá cao nhất

Như vậy, hóa đơn tiền điện hộ gia đình không chỉ phụ thuộc vào tổng số kWh tiêu thụ mà còn vào việc điện đó rơi vào bậc nào.

Dĩ nhiên là cách tính tiền điện này của EVN cũng có nhiều điểm hay. Đó là:

  • Khuyến khích hộ gia đình tiết kiệm điện, vì càng dùng nhiều, giá càng cao.
  • Bảo vệ hộ dùng ít điện (như người sống một mình, hộ nghèo, hộ ít thiết bị điện).
  • Cách tính đã quen thuộc, dễ hiểu đối với đa số người dân.

Song song với đó vẫn là một số tồn tại, nhất là khi quyết định tăng giá điện mới nhất áp dụng. Một số hộ đông người nhưng không lãng phí điện vẫn bị rơi vào bậc cao, dẫn đến hóa đơn tiền điện tăng mạnh.

  • Có cảm giác thiếu công bằng giữa các hộ có nhu cầu sử dụng điện khác nhau.
  • Cách tính phức tạp, người dân khó dự đoán chính xác hóa đơn trước khi nhận.

Chính những hạn chế này đã tạo động lực để Bộ Công Thương nghiên cứu và đề xuất dự thảo giá điện 2 thành phần như một phương án thay thế.

Giá điện 2 thành phần là gì? #

Hiểu đúng về cơ chế giá điện 2 thành phần #

Hiểu đơn giản thì Giá điện 2 thành phần được hiểu là cơ chế tính tiền điện gồm hai phần:

  • Thành phần công suất (cố định): Người dùng trả một khoản phí cố định hàng tháng, giống như phí thuê bao, để đảm bảo duy trì khả năng cung cấp điện.
  • Thành phần điện năng tiêu thụ (biến động): Trả tiền dựa trên số kWh điện thực tế mà hộ gia đình sử dụng.

Dĩ nhiên là khi EVN đề xuất giá điện 2 thành phần thì nó phải khác với cách tính toán cũ rồi. Những nguyên tắc cơ bản là:

  • Không còn chia theo bậc lũy tiến.
  • Minh bạch hơn: mỗi hộ gia đình đều có khoản phí cơ bản cố định + phần trả theo điện năng.
  • Khá giống cách nhiều nước đã áp dụng, đặc biệt với điện thương mại.

Theo thông tin công bố, mô hình này trước mắt có thể áp dụng thử nghiệm với hộ gia đình và doanh nghiệp nhỏ, sau đó mới nhân rộng nếu được đánh giá là hợp lý.

Dự báo giá điện tháng 9 tăng 4,95%: Ảnh hưởng tới trạm sạc xe điện ra sao?

Tại sao bây giờ áp dụng biểu giá điện 2 thành phần? #

Mỗi cách tính tiền điện đều có ưu điểm và hạn chế riêng. Không có biểu giá tiền điện nào là tốt nhất, nó chỉ phù hợp với nhu cầu hoặc mục đích kinh doanh ở từng thời điểm mà thôi.

Vậy thì bạn cần biết 3 lý do sau:

Áp lực chi phí và minh bạch hóa giá điện #

Rõ ràng là nhiều năm qua, cơ chế bậc thang khiến người dân khó dự đoán hóa đơn tiền điện, đặc biệt trong mùa nóng. Hầu hết không ai hiểu được quyết định tăng giá điện ở những lúc này. Và nhà nước tăng giá điện có hợp lý không.

Cho nên, giá điện 2 thành phần giúp EVN và Bộ Công Thương minh bạch hơn về cách tính: hộ nào cũng trả phí duy trì hệ thống điện (lưới, truyền tải, bảo dưỡng) thay vì chỉ tính theo sản lượng tiêu thụ.

Với giá bậc thang, hộ đông người nhưng không lãng phí điện vẫn chịu giá cao.

Cơ chế giá điện 2 thành phần mới phân bổ công bằng hơn: tất cả đều đóng phí duy trì cơ bản, sau đó tính tiền theo đúng mức điện sử dụng.

Thật vậy, nhiều quốc gia đã áp dụng cơ chế giá điện 2 thành phần để phản ánh đúng chi phí cung ứng điện.

Việt Nam đang từng bước tiến tới thị trường bán lẻ điện cạnh tranh, nên cần cơ chế tiệm cận chuẩn quốc tế cũng là đề xuất dễ hiểu.

Vì sao EVN chọn cơ chế tính tiền điện này? #

Xét về khía cạnh kinh doanh điện của EVN thì cách tính giá điện 2 thành phần có nhiều thuận lợi để:

  • Ổn định nguồn thu cho ngành điện: Dù hộ dùng ít hay nhiều, ngành điện vẫn phải đầu tư hạ tầng, nên cần phí cố định.
  • Khuyến khích sử dụng điện hợp lý: Người dân thấy rõ phần phí cố định + biến động, từ đó có động lực tiết kiệm.
  • Giảm biến động hóa đơn: Hộ dùng nhiều sẽ không còn chịu mức giá “nhảy vọt” như bậc thang.
  • Hỗ trợ lộ trình năng lượng tái tạo: Khi giá điện minh bạch, người dân dễ cân nhắc đầu tư điện mặt trời mái nhà, pin lưu trữ… để giảm hóa đơn dài hạn.

Những lo ngại khi áp dụng giá điện 2 thành phần #

Mặc dù được đánh giá là minh bạch và công bằng hơn, cơ chế giá điện 2 thành phần vẫn tồn tại một số lo ngại từ phía người dân và chuyên gia:

Tác động đến hộ thu nhập thấp #

Bạn sẽ thấy là một số hộ dùng ít điện (người sống một mình, hộ nghèo, hộ vùng nông thôn) có thể phải trả nhiều hơn so với cơ chế bậc thang hiện nay, vì phải gánh thêm phí cố định hàng tháng.

Điều này gây lo ngại về tính công bằng xã hội, đặc biệt trong bối cảnh chi phí sinh hoạt ngày càng tăng.

Dù có vẻ là mọi người đã quen với tiền điện tăng cao bất thường ở các tháng, nhưng cũng sẽ có rủi ro nhất định.

Bởi vì người dân đã quen với cách tính theo bậc thang. Nếu chuyển đột ngột sang cơ chế mới, nhiều hộ có thể thấy hóa đơn thay đổi bất ngờ, dẫn đến bức xúc hoặc hiểu nhầm.

Để có thể áp dụng giá điện 2 thành phần thành công thì về mặt truyền thông:

  • EVN cần hệ thống hóa lại cách tính, đồng thời triển khai truyền thông rộng rãi để người dân hiểu rõ.
  • Nếu thông tin không minh bạch hoặc thiếu nhất quán, dễ tạo ra dư luận trái chiều.

Hiện nay, hộ nghèo, hộ chính sách được hỗ trợ qua cơ chế bậc thang. Nếu bỏ bậc thang, Nhà nước cần có chính sách bù đắp riêng để đảm bảo an sinh xã hội.

Chính vì những lo ngại này, Bộ Công Thương và EVN thường nhấn mạnh rằng đề xuất giá điện 2 thành phần sẽ chỉ được áp dụng từng bước, có lộ trình thí điểm, chứ không thay đổi ngay lập tức trên toàn quốc.

So sánh giá điện 2 thành phần và giá điện sinh hoạt hiện nay #

Tiêu chíGiá điện sinh hoạt EVN 2025 bậc thang VND/kWhGiá điện 2 thành phần
Cách tínhTheo bậc thang, càng dùng nhiều càng đắtGồm phí cố định + tiền điện theo kWh
Minh bạchKhó dự đoán chính xác hóa đơnDễ dự đoán, rõ ràng
Công bằngHộ đông người chịu thiệtPhân bổ đều hơn
Tác động hóa đơnCó thể tăng mạnh khi vượt bậcHộ dùng ít có thể trả cao hơn (vì phí cố định)
Tính hóa đơn theo giá điện 2 thành phần cho Hộ A — 80 kWh #

Như vậy, bạn có thể thấy hóa đơn mới sẽ gồm:

  • Phí cố định = 90.000 VND
  • Điện năng = 80 × 2.380 = 80 × 2.380 = 190.400 VND

Tổng (2 thành phần) = 90.000 + 190.400 = 280.400 VND

Tương tự thì hộ B cũng sẽ có hóa đơn như sau:

  • Phí cố định = 90.000 VND
  • Điện năng = 200 × 2.380 = 476.000 VND

Tổng (2 thành phần) = 90.000 + 476.000 = 566.000 VND

Với hộ C, hóa đơn tiền điện 2 thành phần sẽ là:

  • Phí cố định = 90.000 VND
  • Điện năng = 500 × 2.380 = 1.190.000 VND

Tổng (2 thành phần) = 90.000 + 1.190.000 = 1.280.000 VND

Giá điện tăng, có nên đầu tư hệ thống rửa xe tự động không?

Ví dụ minh họa giá điện 2 thành phần (dự kiến) #

Giả sử như sau:

  • Hộ A: dùng 80 kWh/tháng
  • Hộ B: dùng 200 kWh/tháng
  • Hộ C: dùng 500 kWh/tháng

Với giá điện sinh hoạt hiện nay, hộ A sẽ trả khá thấp, hộ B trung bình, hộ C rất cao.

Nhưng với cách tính tiền điện 2 thành phần, hộ A vẫn phải trả phí cố định. Cho nên hóa đơn tiền điện của hộ A có thể cao hơn mức hiện nay.

Trong khi đó, hộ C sẽ bớt áp lực vì không phải chịu mức giá cao nhất cho toàn bộ phần vượt bậc. Nghĩa là có thể hộ C sẽ giảm hóa đơn tiền điện mà cũng có thể là tăng cao hơn.

Chúng tôi sẽ đưa ra 2 thông số giả định để so sánh (nhấn mạnh: MINH HOẠ, không phải con số chính thức). Mục đích để bạn hiểu về cách tính mà thôi:

  • Phí cố định (thành phần công suất): 90.000 VND / tháng (cố định/hộ) — giả sử dựa trên công suất đăng ký trung bình hộ gia đình (có thể quy theo kW trong thực tế).
  • Đơn giá điện (thành phần điện năng): 2.380 VND / kWh (mình chọn bằng đơn giá bậc 3 làm ví dụ giá cân bằng).

Lý do chọn dạng này: mô hình hai thành phần thường gồm phí công suất + đơn giá năng lượng. Cho nên, ở giai đoạn thí điểm thì EVN đang đề xuất nhiều phương án khác nhau nên ta cần một ví dụ cụ thể để thấy tác động. (Chưa có thông tin chính thức).

Tính hóa đơn theo giá điện sinh hoạt 6 bậc cho Hộ A — 80 kWh #

Như vậy hóa đơn tiền điện của hộ A sẽ phân bổ theo bậc: 50 kWh (bậc1) + 30 kWh (bậc2).

  • Bậc 1: 50 × 1.984 = 50 × 1.984
    → 50 × 1.984 = 99.200 VND.
  • Bậc 2: 30 × 2.050 = 30 × 2.050
    → 30 × 2.050 = 61.500 VND.

Tổng (bậc thang) = 99.200 + 61.500 = 160.700 VND.

Tương tự thì bạn cũng phân bổ: 50 (b1) + 50 (b2) + 100 (b3).

  • Bậc 1: 50 × 1.984 = 99.200 VND.
  • Bậc 2: 50 × 2.050 = 102.500 VND.
  • Bậc 3: 100 × 2.380 = 238.000 VND.

Tổng (bậc thang) = 99.200 + 102.500 + 238.000 = 439.700 VND.

Như vậy, công thức tính tiền điện cũng sẽ phân bổ: 50 (b1) + 50 (b2) + 100 (b3) + 100 (b4) + 100 (b5) + 100 (b6).

  • Bậc 1: 50 × 1.984 = 99.200 VND.
  • Bậc 2: 50 × 2.050 = 102.500 VND.
  • Bậc 3: 100 × 2.380 = 238.000 VND.
  • Bậc 4: 100 × 2.998 = 299.800 VND.
  • Bậc 5: 100 × 3.350 = 335.000 VND.
  • Bậc 6: 100 × 3.460 = 346.000 VND.

Tổng (bậc thang) = 99.200 + 102.500 + 238.000 + 299.800 + 335.000 + 346.000 = 1.420.500 VND.

Tính hóa đơn theo giá điện 2 thành phần (bài toán minh họa) #

Chúng ta sẽ có công thức: Hóa đơn = Phí cố định + (Đơn giá năng lượng × kWh tiêu thụ)

Giả sử: phí cố định = 90.000 VND/tháng, đơn giá năng lượng = 2.380 VND/kWh.

Tính hóa đơn theo giá điện 2 thành phần cho Hộ A — 80 kWh #

Như vậy, bạn có thể thấy hóa đơn mới sẽ gồm:

  • Phí cố định = 90.000 VND
  • Điện năng = 80 × 2.380 = 80 × 2.380 = 190.400 VND

Tổng (2 thành phần) = 90.000 + 190.400 = 280.400 VND

Tương tự thì hộ B cũng sẽ có hóa đơn như sau:

  • Phí cố định = 90.000 VND
  • Điện năng = 200 × 2.380 = 476.000 VND

Tổng (2 thành phần) = 90.000 + 476.000 = 566.000 VND

Với hộ C, hóa đơn tiền điện 2 thành phần sẽ là:

  • Phí cố định = 90.000 VND
  • Điện năng = 500 × 2.380 = 1.190.000 VND

Tổng (2 thành phần) = 90.000 + 1.190.000 = 1.280.000 VND

So sánh trực quan (con số mẫu) #

Hộ mẫuTiêu thụ (kWh)Hóa đơn bậc thang (VND)Hóa đơn 2 thành phần (minh hoạ) (VND)Chênh lệch (2 thành phần − bậc thang)
A (ít)80160.700280.400+119.700 (+74.5%)
B (tb)200439.700566.000+126.300 (+28.7%)
C (nhiều)5001.420.5001.280.000−140.500 (−9.9%)

Diễn giải & phân tích trước khi có biểu giá điện hai thành phần chính thức #

Nếu bạn là nhóm Hộ dùng ít (như Hộ A) #

Kết quả mô phỏng cho thấy hộ dùng ít có thể chịu thiệt lớn khi chuyển sang cơ chế hai thành phần nếu phí cố định được đặt ở mức như giả định. Vì bậc thang hiện tại có bậc 1 rất thấp, hộ dùng điện ít được bảo vệ.

Vậy thì, nếu bạn là hộ ít dùng điện, cần biết mức phí cố định dự kiến — nếu áp dụng Và bạn nên cân nhắc xin hỗ trợ chính sách hoặc so sánh phương án lắp thiết bị tiết kiệm/điện mặt trời nhỏ (nếu khả thi).

Ở ví dụ này hộ trung bình cũng bị tăng hóa đơn (do phí cố định + đơn giá năng lượng giả định = cao hơn biểu bậc cho phần trung bình).

Cho nên, chủ hộ nên thử tính mẫu (như trên) cho gia đình mình: nếu mức tiêu thụ ~150–300 kWh, so sánh kỹ sẽ giúp quyết định có nên điều chỉnh thói quen (đẩy bớt thiết bị sang giờ thấp điểm nếu có chính sách theo giờ) hay không.

Thực ra thì bạn dùng điện nhiều thì bạn đã là “gia đình có điều kiện” rồi. Cho nên, đôi khi hộ dùng nhiều có thể được lợi vì không còn phần giá quá cao cho từng kWh vượt bậc. Đặc biệt là nếu phí cố định thấp so với số kWh tiêu thụ, tổng hóa đơn giảm.

Vậy thì, nếu gia đình bạn có nhu cầu tiêu thụ lớn (gia đình đông người, nhiều thiết bị), giá 2 thành phần có thể mang lại hóa đơn ổn định/nhỏ hơn — tuy nhiên cần lưu ý thiết kế phí công suất (nếu tính theo kW) có thể thay đổi kết quả.

Bạn nên làm gì trước sự điều chỉnh giá điện sinh hoạt 2025 Việt Nam? #

Chúng tôi cũng chưa biết chính xác khi nào áp dụng giá điện 2 thành phần. Nhưng mà bạn có thể tham khảo các gợi ý sau:

  • Tính thử hóa đơn gia đình theo cả hai cơ chế (dùng công cụ tính hóa đơn EVN + mô phỏng 2 thành phần với vài mức phí cố định khác nhau). EVN có công cụ tính hóa đơn để tham khảo.
  • Theo dõi thông báo chính thức về lộ trình, nhóm đối tượng thí điểm và thông số (phí công suất, cách tính theo kW hay flat fee). 
  • Chuẩn bị: nếu bạn là hộ ít tiêu thụ, theo dõi các chính sách hỗ trợ xã hội/miễn giảm; nếu là hộ tiêu thụ lớn, cân nhắc hợp đồng công suất hoặc biện pháp tối ưu hóa tải.
  • Xem xét đầu tư dài hạn: điện mặt trời mái nhà + lưu trữ có thể giúp giảm phần điện năng; tuy nhiên cần so sánh với chi phí đầu tư, hoàn vốn.

Sự khác biệt giữa giá điện sinh hoạt hiện nay và giá điện 2 thành phần không chỉ nằm ở cách tính toán, mà còn liên quan trực tiếp đến câu chuyện công bằng, minh bạch và bền vững trong quản lý năng lượng. Với bất kỳ cơ chế nào, điều quan trọng nhất đối với người dân vẫn là:

  • Hiểu rõ cách tính để chủ động quản lý hóa đơn tiền điện hàng tháng.
  • Biết cách sử dụng thiết bị điện hợp lý, tránh lãng phí.
  • Cân nhắc đầu tư dài hạn vào các giải pháp tiết kiệm điện, từ bóng đèn LED, điều hòa inverter cho đến điện mặt trời mái nhà.
Đăng ký thành viên để nhận tin tức tiền điện mới nhất

Ủng hộ Team DVN một ly cà phê bạn nhé! ☕

Nếu bài viết hữu ích, cảm ơn bạn đã ủng hộ Team DVN để chúng mình tiếp tục duy trì và cập nhật những thông tin chính xác, chất lượng hơn.

Chuyển khoản qua QR ngân hàng:

Đang tải QR...

Hãy để lại comment bên dưới ⤵️ nếu bạn thấy tài liệu này hữu ích!

Bạn thân mến! Đội ngũ DVN đã dành rất nhiều tâm huyết để xây dựng thư viện này và cung cấp đến cho bạn hoàn toàn miễn phí. Nếu nội dung này giúp ích được cho công việc của bạn, đừng tiếc 5 giây để lại 1 bình luận cảm ơn để ủng hộ đội ngũ DVN nhé!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *