Tiệm rửa xe khách không tăng nhưng tiền điện tăng: 1 số điện bao nhiêu tiền?
18 phút đọc
Tóm tắt nhanh tiền điện tăng ở tiệm rửa xe #
Nhiều chủ tiệm rửa xe vẫn đang loay hoay bài toán tiền điện sau khi thấy hóa đơn điện tăng, dù lượng khách và thiết bị trong tiệm không thay đổi. Nguyên nhân thường không nằm ở giá điện, mà ở cách tiệm vận hành tại TPHCM trong nắng nóng, mưa dồn và độ ẩm cao, khiến cùng một số điện nhưng chi phí thực tế cảm nhận cao hơn.
Biết 1 số điện bao nhiêu tiền là chưa đủ để quyết định. Đó là vì phần làm lợi nhuận hao hụt nằm ở thói quen mở máy, khung giờ hoạt động và việc “cho qua vì bận”. Chỉ khi nhìn được mức lợi nhuận ròng đang mất mỗi ngày, bạn mới biết có nên thay đổi hay tiếp tục vận hành như cũ.
Bạn đã bao giờ suy nghĩ tiền điện bao nhiêu 1 tháng? #
Ở Sài Gòn, mấy tháng nắng cao điểm, tiệm rửa xe thường đông vào những khung giờ rất giống nhau. Tầm trưa tới xế, trời nóng, xe chạy bụi, khách ghé dồn một lượt. Có hôm sáng vắng, trưa làm không kịp tay, chiều lại thưa.
Nhiều chủ tiệm quen với nhịp này nên không để ý gì thêm. Cho tới lúc cuối tháng cầm hóa đơn điện, thấy tiền cao hơn hẳn tháng trước, trong khi số xe rửa ra thì nhớ là không tăng bao nhiêu. Nghĩ hoài không ra, vì tiệm vẫn mở như cũ, máy vẫn mấy cái đó, đâu có sắm thêm gì.
Mấy tháng mưa ở Sài Gòn, nhiều tiệm rửa xe rơi vào cảnh sáng mở cửa, trưa mưa, chiều lâm râm, khách thưa hẳn. Có ngày cả buổi chỉ vài chiếc. Làm xong còn ngồi chơi nhiều hơn làm.
Vậy mà cuối tháng nhìn hóa đơn điện, không ít người thấy tiền vẫn cao, thậm chí cao hơn mấy tháng trước. Lúc đó mới thấy khó hiểu. Xe ít, máy chạy ít, sao điện không giảm theo?
Càng nghĩ càng bực, vì mình đâu có làm gì khác. Tiệm vẫn vậy, người vẫn vậy, chỉ có khách là ít hơn. Nhưng tiền điện thì không chịu “hiểu chuyện”. Chính cái khoảng mờ này làm tiền điện trở thành thứ khó chịu nhất. Đó là vì nó không đủ lớn để mình phải cân nhắc đầu tư mới, nhưng để lâu thì lại ăn mòn lợi nhuận vốn đã rất mỏng.
Nỗi đau chủ tiệm khi thấy hóa đơn điện tăng #
Với nhiều tiệm rửa xe nhỏ, hóa đơn điện tăng thêm một chút chưa tới mức làm lỗ. Tiệm vẫn xoay được, vẫn trả lương thợ, vẫn còn lời.
Nhưng nó làm mình mệt ở chỗ khác. Mỗi tháng lại thấy nó nhích lên, không mạnh, không gắt, mà đều đều. Và vì nó không “đánh” một cú rõ ràng, nên rất dễ bị kéo dài từ tháng này sang tháng khác.
Cái mệt nằm ở sự lặp lại của việc tăng giá điện âm thầm này, chứ không phải ở cú sốc hóa đơn tiền điện tăng vọt.
Và cái đau đầu nhất của anh em chủ tiệm là không biết tiền nó bay đi đường nào.
Rõ ràng máy móc vẫn thế, quy trình vẫn vậy, mà sao tháng này nó lại “đẻ” thêm cả triệu bạc? Nhìn thì máy vẫn chạy ổn đấy, nhưng thực ra có cái gì đó đang “ăn” dần vào cái tiền lãi của chủ tiệm. Và đa số chỉ để yên như vậy cho tới khi nó vượt quá mức chịu đựng.
Khách không tăng, nhưng cách dùng điện có thể đã khác #
Trong quá trình tư vấn vận hành cho các chủ tiệm rửa xe, cái vấn đề mà DVN nhận thấy ở câu cửa miệg của chủ tiệm đó là câu hỏi: “Khách có đông hơn đâu mà tiền điện tăng?”.
Khoan đi sâu vào vấn đề riêng của từng tiệm. Thật vậy, cái cách “nuốt” điện nó biến ảo khôn lường theo cái nắng cái mưa của Sài Gòn mà anh em chủ tiệm ít khi để ý tới.
Thật vậy, cái ít khi được chủ tiệm nghĩ tới là cách bạn và thợ dùng điện trong ngày. Không phải dùng nhiều hơn, mà là dùng khác đi. Trước đây máy chạy rải rác cả ngày, giờ lại dồn vào vài khung giờ nhất định. Có lúc bật lên là chạy liền, không nghỉ, rồi lại tắt hẳn cả buổi.
Giờ bật máy không giống trước, nhịp làm không đều như trước, thời điểm đông – vắng cũng không còn như cũ. Vậy nên, dù tiệm vẫn mở đủ giờ, nhưng máy móc không còn chạy đều từ sáng tới chiều. Thay vào đó là những khoảng chạy dồn, chạy gấp, rồi nghỉ lâu. Cách dùng này nhìn bên ngoài thì không thấy gì bất thường, nhưng điện thì lại ghi nhận rất rõ.
Cái khó là bạn không “thấy” được sự khác biệt này bằng mắt thường. Mỗi cái “một chút” đó riêng lẻ thì không đáng kể. Nhưng cộng dồn cả tháng, nó tạo ra sự khác biệt mà chủ tiệm chỉ thấy khi nhìn hóa đơn.
Những thay đổi nhỏ nhưng ăn điện nhất trong tiệm rửa xe #
| Thay đổi diễn ra trong tiệm | Bạn thường nghĩ | Thực tế đang xảy ra | Vì sao rất khó phát hiện |
|---|---|---|---|
| Bật máy sớm hơn một chút để “chờ khách” | Chỉ sớm vài phút, không đáng bao nhiêu | Máy chạy thêm thời gian rỗng mỗi ngày, cộng dồn cả tháng thành tiền thật | Không có ngày bắt đầu rõ ràng, chỉ là quen tay rồi thành nếp |
| Để máy chạy chờ giữa các xe giờ cao điểm | Lát nữa cũng có xe, tắt bật mệt | Điện vẫn chạy đều dù không rửa xe nào | Chủ tiệm chỉ nhớ lúc đông khách, không nhớ lúc máy chờ |
| Giờ mở – đóng cửa kéo dài dần | Thêm chút để giữ khách | Tổng thời gian dùng điện mỗi ngày dài hơn trước | Mỗi ngày chỉ thêm 30–60 phút nên rất dễ xem nhẹ |
| Khách dồn vào vài khung giờ (mùa mưa) | Ít xe hơn thì điện phải giảm | Máy chạy liên tục trong thời gian ngắn, tải điện không “êm” | Chủ tiệm so số xe, không so nhịp vận hành |
| Thợ bật máy trước khi dọn xong | Làm cho nhanh, đỡ bị động | Điện chạy trong lúc chưa tạo ra doanh thu | Chủ tiệm không đứng tiệm cả ngày để thấy |
| Giữ thói quen cũ khi tiệm đã khác | Trước giờ vẫn làm vậy | Cách làm cũ không còn hợp với nhịp khách mới | Không có sự cố nên không ai đặt câu hỏi |
| Tăng ca theo mùa nắng | Mùa này khách đông, phải chịu | Điện tăng cả phần “ngoài giờ cao điểm” | Tiền điện chỉ thấy cuối tháng, không thấy theo ngày |
| Không phân biệt lúc đông – lúc vắng | Cứ bật là làm, tiện | Máy hoạt động ngay cả khi tiệm trống | Thói quen tiện tay luôn thắng lý trí |
| So tiền điện theo tháng, không theo cách dùng | Tháng này chắc do EVN tăng giá | Thực chất là do cách vận hành đã đổi | Con số đến quá muộn, không chỉ ra nguyên nhân |
| Chấp nhận tiền điện tăng như chi phí cố định | Kinh |
So sánh: Tiệm rửa xe khách ổn định - Tiệm rửa xe tiền điện ổn định #
| Góc nhìn thực tế | Tiệm rửa xe khách ổn định | Tiệm rửa xe tiền điện ổn định | Khoảng lệch nguy hiểm |
|---|---|---|---|
| Số xe mỗi ngày | Gần như không đổi | Có thể ít hoặc nhiều, không quan trọng | Chủ tiệm hay nhìn số xe để tự trấn an |
| Cảm giác khi làm việc | Quen tay, không thấy áp lực | Có nhịp, có lúc nghỉ rõ ràng | Làm quen tay dễ sinh thói quen bật máy dư |
| Cách bật – tắt thiết bị | Bật sớm cho sẵn sàng | Chỉ bật khi thật sự cần | Khác nhau vài phút, điện khác nhau cả tháng |
| Thời gian máy chạy | Kéo dài theo giờ mở cửa | Co lại theo giờ có xe | Chủ tiệm nhớ giờ mở, không nhớ giờ máy chờ |
| Nhịp khách trong ngày | Dồn cục theo mùa, theo mưa nắng | Phân bổ hoặc kiểm soát được | Nhịp dồn làm điện “gắt” mà khó nhận ra |
| Cách so chi phí | So tháng này với tháng trước | So cách dùng hôm nay với hôm qua | So sai thứ cần so |
| Phản ứng khi tiền điện tăng | Nghĩ do giá điện | Nghĩ do cách vận hành | Suy nghĩ đầu tiên quyết định hành động sau |
| Khả năng dự đoán hóa đơn | Tháng nào cũng “hên xui” | Ước được tương đối | Không đoán được nghĩa là đang mất kiểm soát |
| Tâm lý cuối tháng | Thở dài nhưng chấp nhận | Bình thường, không bất ngờ | Chấp nhận lâu ngày thành chi phí chết |
| Rủi ro dài hạn | Lợi nhuận bị ăn mòn từ từ | Dễ giữ biên lợi nhuận | Rủi ro không đau liền nên rất nguy hiểm |
Dấu hiệu tiệm rửa xe đang lỗ tiền điện mà chủ tiệm không hề hay biết #
| Chuyện xảy ra trong tiệm | Cách chủ tiệm nghĩ | Thực tế đang diễn ra | Điểm nguy hiểm nằm ở đâu |
|---|---|---|---|
| Khách mỗi ngày gần như không đổi | Tiệm mình đã vào guồng rồi | Cách dùng điện đã khác so với lúc mới ổn định | Ổn định ≠ đứng yên |
| Doanh thu tháng khá đều | Miễn có lời là được | Biên lợi nhuận mỗi xe đang mỏng dần | Lỗ nằm trong phần “không để ý” |
| Không thấy sự cố gì về điện | Điện vẫn chạy bình thường | Điện đang chạy nhiều hơn trước | Không hỏng nên không bị nghi ngờ |
| Thợ làm việc trơn tru, ít nhắc | Mọi thứ quen tay rồi | Thói quen mới hình thành mà không ai kiểm soát | Thói quen nguy hiểm hơn lỗi |
| Mở cửa – đóng cửa gần như cố định | Giờ giấc này hợp rồi | Máy bắt đầu chạy sớm hơn, nghỉ muộn hơn | Mỗi ngày hơn chút, cả tháng khác nhiều |
| Hóa đơn điện cao nhưng không sốc | Tầm này chấp nhận được | Mức “chấp nhận” tăng dần theo thời gian | Chuẩn bị cho vòng lặp tăng tiếp |
| Không tính điện theo từng xe | Khó mà tính chi li | Không biết mỗi xe đang gánh bao nhiêu tiền điện | Không biết thì không kiểm soát |
| Ít khi đứng xem máy chạy lúc vắng | Tin thợ là chính | Máy vẫn chạy dù chưa tạo ra doanh thu | Chủ tiệm rút khỏi điểm nóng |
| Không nhớ tháng nào điện bắt đầu tăng | Tăng từ từ, không rõ | Điện đã vượt mốc cũ từ lâu | Không có mốc → không có cảnh báo |
| Không xem điện là yếu tố quyết định | Điện chỉ là chi phí phụ | Điện đang quyết định lời – lỗ cuối tháng | Nhìn sai vai trò nên xử lý muộn |
Vì sao nhiều hộ kinh doanh chỉ bắt đầu xử lý điện khi đã muộn? #
| Thực tế | Vấn đề âm thầm bên trong | Vì sao bạn thường bỏ qua | Hậu quả xảy ra muộn |
|---|---|---|---|
| Khách quen đều, ngày nào cũng có xe | Não chủ tiệm mặc định: “tiệm đang ổn” = không có vấn đề lớn | Ở TPHCM, có khách đều là mừng rồi. Không ai muốn tự tạo thêm việc | Tiền điện tăng từ từ, mỗi tháng vài trăm → 6 tháng nhìn lại mới giật mình |
| Mùa nắng rửa nhiều, mùa mưa rửa ít | Thấy tiền điện tăng giảm theo mùa nên nghĩ là bình thường | Chủ tiệm quen với nhịp mưa – nắng Sài Gòn, không nghi ngờ | Khi bước sang mùa mưa mà tiền điện không giảm như mọi năm thì đã trễ |
| Máy móc vẫn chạy, không hỏng | Không có “sự cố” để buộc phải kiểm tra | Tiệm rửa xe không giống tiệm sửa máy, chỉ xử lý khi có lỗi rõ ràng | Thiết bị hao điện dần, nhưng không bao giờ có tiếng kêu báo động |
| Thợ làm quen tay, không phàn nàn | Chủ tiệm tin vào thói quen cũ của thợ | Bận đứng máy, nhận xe, tính tiền – không ai rảnh soi đồng hồ điện | Thợ dùng điện thoải mái hơn theo thời gian, nhưng không ai nhận ra |
| Tiệm đông nhất giờ trưa – chiều | Giờ cao điểm trùng giờ nóng nhất | Rửa được nhiều xe lúc đó là tốt, không ai nghĩ tới chi phí điện | Tiền điện đội lên đúng khung giờ đắt mà chủ tiệm không hề hay |
| Hóa đơn điện vẫn trả được | Không có áp lực tiền mặt | Chưa chạm ngưỡng “đau” thì chưa cần nghĩ | Khi bắt đầu thấy nặng thì biên độ điều chỉnh đã hẹp |
| Chủ tiệm trực tiếp vận hành | Bận rộn liên tục, không có khoảng trống để ngồi tính | “Để đó tính sau” là phản xạ quen thuộc | Việc “tính sau” kéo dài nhiều tháng mà không ai nhận ra |
| Tiệm không mở rộng, không đầu tư mới | Não chủ tiệm nghĩ chi phí phải ổn định | Không có biến động lớn thì không kiểm tra | Chi phí tăng do vận hành chứ không phải do đầu tư mới |
| Chưa từng bị EVN nhắc nhở | Không có tín hiệu cảnh báo bên ngoài | Không ai gọi điện thì coi như ổn | Khi bị giật mình thì đã qua nhiều kỳ điện |
| So với tiệm khác vẫn “chấp nhận được” | So sánh tương đối làm chủ tiệm yên tâm | “Tiệm khác cũng vậy” là lý do dễ bỏ qua nhất | Mất cơ hội tối ưu sớm hơn người khác |
Khi nào KHÔNG nên làm gì cả và cứ để tiệm chạy như cũ #
Thực ra chủ tiệm rửa xe thì ai cũng muốn tối ưu chi phí Nhưng có những giai đoạn, tiệm rửa xe không cần sửa – không cần mua – cũng chưa cần tối ưu. Vấn đề không phải lúc nào tiền điện tăng cũng là tín hiệu phải hành động ngay.
Ví dụ rất thường gặp ở TPHCM: Vào giữa mùa nắng, tiệm mái tôn, xe dồn khung trưa, máy rửa phải chạy liên tục để kịp trả xe. Hóa đơn điện nhích lên vài trăm nghìn so với tháng trước. Trong tình huống này, chưa vội làm gì cả thường là lựa chọn an toàn hơn việc can thiệp sớm.
Bạn không nên vội vàng làm gì khi:
- Tiệm vẫn đông khách đều, không có dấu hiệu hụt tiền mặt
- Máy móc chưa có dấu hiệu quá tải, hỏng vặt
- Tiền điện tăng theo mùa, không phải tăng dần qua nhiều tháng
- Bạn đang quá bận vận hành, không có thời gian ngồi rà lại số liệu
Rõ ràng là trong những lúc này, việc cố tối ưu ngay sẽ khiến bạn dễ rơi vào “Lợn lành chữa thành lợn què”. Nghĩa là bạn can thiệp hệ thống khi chưa hiểu rõ nguyên nhân. Thay vào đó, việc hợp lý nhất không phải thay đổi, mà là hiểu rõ tình trạng hiện tại trước đã – hiểu bằng con số, không phải cảm giác.
Bảng tự cân đối tiền điện trong ngày làm việc của tiệm rửa xe #
Có những thứ trong tiệm rửa xe không hỏng, cũng không làm sai, nhưng vẫn âm thầm làm tiền điện đội lên.
Như mấy tiệm làm dưới mái tôn ở TPHCM. Trưa nắng 38–40 độ, đứng ngoài đã mệt, dưới mái tôn còn nóng hơn. Lúc đó, máy nén, máy rửa, quạt… đều phải làm việc nặng hơn chỉ để giữ tiệm hoạt động bình thường. Rõ ràng nếu là chủ tiệm thì bạn cũng không bật thêm máy nào. Không rửa nhiều hơn, chỉ là bạn đang “trị thời tiết” mà không hay.
Vậy nên phần này không phải kiểm tra, cũng không phải để sửa máy. Nó là thứ giúp bạn ngồi nhẩm lại 5 phút, xem thời tiết đang lấy tiền của mình kiểu gì.
Khi tiệm đang chạy ổn và khách vẫn đều, việc cân lại bằng số liệu thường an toàn hơn là thay đổi theo cảm giác.
- Phản ánh mức độ cách dùng điện
- Dựa trên kịch bản vận hành thật của tiệm rửa xe tại TPHCM
- Đánh giá nên giữ nguyên hay cân nhắc điều chỉnh
Hiểu đúng - Tránh áp dụng sai #
Khi đã thấy tiền điện tăng, điều khó nhất với chủ tiệm rửa xe không phải là tìm cách chỉnh, mà là chỉnh sao cho không phá nhịp đang chạy ổn. Quyết nhanh thì dễ, nhưng dễ bỏ sót bức tranh tổng thể phía sau hóa đơn điện.
Tiền điện không tăng vì một thao tác sai, mà vì cách vận hành thay đổi dần theo thời tiết, nhịp khách và thói quen làm việc. Nếu chỉ sửa từng chi tiết nhỏ lẻ, rất dễ sinh thêm áp lực cho thợ, cho chủ, trong khi chi phí vẫn không giảm rõ ràng.
Với tiệm đã vào guồng, điều quan trọng không phải là bạn siết chặt hơn, mà là hiểu đúng nguyên nhân trước khi động tay chỉnh.
