Một hôm bạn vẫn đang làm xe của mình, nhưng chủ gọi sang xem giúp xe khác.
Người mới hỏi một chỗ chưa chắc.
Gần giờ giao lại có thêm một xe cần kiểm tra.
Cuối ca, cảm giác dễ thấy nhất là: dạo này mình đang gánh nhiều hơn trước.
Nhưng “nhiều hơn” chưa nói được công việc đã đổi theo hướng nào.
Có khi bạn chỉ đang được giao phần khó hơn vì tay nghề đã chắc hơn. Có khi một kỹ thuật cụ thể bắt đầu trở thành chỗ vướng. Cũng có lúc chuyện đã khác hẳn: người khác là người làm, nhưng nếu chưa đạt thì bạn vẫn phải theo tới lúc ổn.
Đó mới là chỗ cần phân biệt.
Chỉ là một ca khó? #
Những ngày thiếu người rất dễ làm vai trò trông khác thực tế.
Người lâu năm thường bị kéo sang nhiều chỗ:
- chỉ người mới;
- xem giúp một xe;
- chia vài việc cho kịp giờ;
- chạy sang xử lý khi ai đó mắc.
Ngày hôm sau đủ người, mọi thứ lại về như cũ.
Một câu hỏi đơn giản:
Khi xưởng trở lại bình thường, phần việc đó vẫn thuộc về mình không?
Nếu không, đừng vội coi một ca quá tải là dấu hiệu mình đã chuyển sang một vai trò mới.
Việc khó hơn vẫn có thể là việc của mình #
Được giao xe khó hơn thường là dấu hiệu người khác tin tay nghề của bạn.
Nhưng nếu bạn vẫn là người trực tiếp làm và tự chịu kết quả cuối cùng, phần cốt lõi vẫn là công việc trực tiếp.
| Tình huống | Nên nhìn theo hướng |
|---|---|
| Tự làm phần khó hơn tới cuối | Mở rộng việc mình trực tiếp làm |
| Một kỹ thuật cụ thể cứ làm mình phải nhờ người khác | Có thể đã lộ ra phần cần học thêm |
| Người khác làm nhưng mình phải theo tới lúc đạt | Trách nhiệm đã bắt đầu đổi |
Ba hướng này không phải ba bậc cao thấp.
Nếu thứ bạn muốn là làm chắc hơn, tự giữ được nhiều việc hơn hoặc tăng thu nhập từ chính phần mình làm tốt, hướng trực tiếp có thể vẫn là lựa chọn mạnh nhất.
Hay được hỏi chưa đủ #
Trong xưởng thường có một người mà ai gặp ca khó cũng gọi.
Người đó biết nhiều, nhìn lỗi nhanh, người mới cũng thích hỏi.
Nhưng được tin tay nghề chưa có nghĩa là phải chịu kết quả của người khác.
Có sự khác nhau khá lớn giữa:
“Anh xem giúp em chỗ này.”
và:
“Phần này em làm, nhưng anh phải bảo đảm nó đạt trước khi giao.”
Một bên là hỗ trợ.
Một bên là bạn đã bắt đầu phải theo một kết quả không do chính tay mình tạo ra.
Ai phải theo tới cuối? #
Đây là chỗ dễ phân biệt nhất.
| Khi phần việc chưa đạt | Điều đó thường cho thấy |
|---|---|
| Bạn góp ý rồi người làm tự xử lý tiếp | Bạn đang hỗ trợ |
| Bạn phải xem lại, yêu cầu sửa và theo tới lúc ổn | Bạn đang chịu kết quả đó |
Nếu bạn không tự nhảy vào làm thay mà phần việc kia vẫn là trách nhiệm của mình, lúc này công việc đã khác trước.
Chưa cần gọi nó là quản lý.
Chỉ cần nhận ra: đây không còn đơn thuần là “làm nhiều hơn”.
Có khi chỉ thiếu một phần kỹ thuật #
Đang được giao thêm việc cũng dễ làm một chỗ vướng nhỏ trông thành vấn đề lớn.
Ví dụ bạn đã tự giữ được phần lớn ca, nhưng cứ tới polishing là phải chờ người khác.
Hoặc phần làm chính đã ổn nhưng một bước kiểm tra cuối vẫn khiến bạn không chắc.
Nếu một điểm cụ thể cứ lặp lại và đang chặn những việc bạn muốn tự nhận, câu hỏi hữu ích hơn lúc này có thể là:
Mình có đúng một phần cần làm chắc thêm không?
Nếu phần đó có xe thật để làm, có cơ hội dùng nhiều lần và giúp bạn bớt phải phụ thuộc vào người khác, học sâu thêm đúng chỗ có thể tạo ra nhiều giá trị hơn một chức danh rộng hơn.
Bận hơn chưa chắc đi xa hơn #
Có kiểu “được giao thêm” mà trên giấy trông rất đẹp:
vẫn làm đủ lượng xe cũ, nhưng giờ còn phải xem xe người khác, trả lời người mới, xử lý chuyện khách và giữ giờ giao.
Nếu không có thêm quyền để:
- phân việc;
- yêu cầu sửa;
- đổi thứ tự;
- dừng một phần đang đi sai;
thì phần mới có thể chỉ làm ngày làm việc nặng hơn.
Tương tự, được gọi là trưởng nhóm nhưng cuối cùng lỗi nào cũng phải tự vào cứu thì kết quả của cả nhóm chưa chắc đã tốt hơn nhờ cách bạn làm việc.
Tên gọi có thể đổi.
Khối lượng có thể tăng.
Nhưng giá trị tạo ra chưa chắc tăng theo.
Thử nhỏ sẽ rõ hơn #
Khi vẫn chưa chắc, không nhất thiết phải đổi chức danh để tìm câu trả lời.
Lấy một phần việc thật.
Giao cho một người.
Nói rõ kết quả cần đạt.
Để họ tự làm.
Xem lại và yêu cầu sửa nếu cần.
Sau đó nhìn lần tương tự tiếp theo.
Nếu người đó dần tự xử lý tốt hơn, ít phải chờ hơn và bạn không cần cứu lại từ đầu mỗi lần, phần việc bạn đang làm đã bắt đầu tạo ra kết quả vượt khỏi tay nghề cá nhân.
Nếu mọi thứ vẫn chỉ ổn khi bạn tự làm thay, vài lần “chia việc” chưa đủ để nói công việc đã đổi hẳn.
Chọn theo thứ mình muốn đạt #
Đừng chọn một hướng chỉ vì hướng còn lại trông không ổn.
| Nếu bạn muốn… | Hướng đáng kiểm tra tiếp |
|---|---|
| Làm chắc hơn, tự giữ được nhiều việc hơn | Nhìn tiếp phần việc hiện tại |
| Một kỹ thuật cụ thể đang chặn mình | Xem kỹ phần đó có đáng học tiếp |
| Kết quả của người khác ngày càng thành việc mình phải chịu | Lúc này mới nên mở câu hỏi về quản lý |
Một hướng đáng đi phải có lý do tích cực của chính nó.
Không phải vì hướng kia thất bại.
Phần được có đủ lớn không? #
Tiếp tục làm sâu phần trực tiếp có thể đáng giá nếu nó giúp bạn:
- nhận được việc tốt hơn;
- làm chắc hơn;
- bớt phụ thuộc;
- kiếm tốt hơn;
- vẫn giữ được cách làm mình thích.
Học thêm một phần cụ thể đáng giá khi nó tháo đúng chỗ đang chặn mình và có cơ hội dùng lại thường xuyên.
Còn nhận thêm trách nhiệm với người khác chỉ thật sự đáng xem tiếp khi cách bạn giao, xem và sửa việc giúp cả nhóm tạo ra kết quả tốt hơn qua nhiều ca — chứ không chỉ khiến bạn bận hơn.
Mặt còn lại cũng phải nhìn.
Nếu phần mới làm bạn:
- ít thời gian trực tiếp làm xe hơn;
- bị ngắt việc nhiều hơn;
- phải xử lý lỗi mình không tạo ra;
- chịu thêm trách nhiệm nhưng quyền quyết định không tăng;
thì một cái tên mới chưa phải lý do đủ mạnh để đổi hướng.
Nếu tình huống đang lẫn nhiều chuyện #
Có những xưởng rất khó tách sạch.
Bạn vừa làm full xe, vừa chia việc, lúc đông lại phải cứu ca, còn quyền quyết định thì thay đổi tùy hôm.
Nếu đang ở tình huống đó, có thể gửi DVN vài thông tin ngắn:
- Bạn tự làm phần nào mỗi ngày?
- Phần nào đã giao người khác?
- Khi chưa đạt, ai phải theo tới cùng?
- Việc đó có xảy ra cả ngày thường hay chỉ lúc đông/thiếu người?
- Bạn được quyền yêu cầu sửa hoặc đổi thứ tự tới đâu?
- Hiện tại bạn muốn thay đổi điều gì nhất?
Mục tiêu là nhìn cho rõ bạn đang thực sự mở rộng phần việc của mình, đang thiếu một kỹ thuật cụ thể hay trách nhiệm đã bắt đầu chuyển sang kết quả của người khác.
Khi đã đủ rõ #
Nếu phần lớn kết quả vẫn đến từ chính tay mình và hướng đó đang tạo ra thứ mình muốn, hãy tiếp tục nhìn vào công việc hiện tại.
Nếu một kỹ thuật cụ thể đã lộ ra là chỗ giữ chân mình, tập trung vào phần đó thường gọn hơn mở một câu hỏi lớn về chức danh.
Còn nếu người khác trực tiếp làm nhưng bạn ngày càng phải giao, xem, yêu cầu sửa và chịu kết quả cuối cùng, câu hỏi lúc này mới đổi thành:
Mình có nên thật sự nhận thêm phần việc quản lý này không?
Đó là một quyết định khác.
Và bài này nên dừng ở đây.
