- Thử nhìn vào một ngày làm việc
- Có người chỉ muốn làm nghề chắc hơn nữa
- Có lúc chỉ một chỗ đang giữ chân mình
- Một ngày khác hẳn khi mình phải lo việc của người khác
- Thu nhập có thể đi bằng nhiều đường
- Muốn có tiếng nói hơn cũng cần nhìn kỹ
- Thử bỏ chữ “lên chức”
- Có khi điều làm mình mệt không phải là nghề
- Có người muốn ít làm tay hơn
- Khi đường đi bắt đầu rõ
- Đổi hướng thì một ngày của mình được gì?
- Nếu vẫn chưa tách được
“Em muốn tiến thêm.”
Câu này thường xuất hiện sau vài năm làm nghề.
Tay đã chắc hơn trước. Những việc từng thấy khó giờ xử lý quen hơn. Người mới vào có khi bắt đầu hỏi mình. Chủ cũng giao nhiều việc hơn.
Nhưng tới đây lại dễ mắc một chỗ: mình biết là không muốn đứng yên, nhưng chưa chắc đã biết mình muốn đời làm việc của mình khác đi ở đâu.
Có người nghĩ tới thu nhập.
Có người muốn bớt phụ thuộc vào người khác.
Có người muốn được tự quyết nhiều hơn.
Có người chỉ đơn giản thấy mình không muốn tiếp tục làm đúng một kiểu công việc thêm vài năm nữa.
Và cũng có người bắt đầu nghĩ:
“Chắc bước tiếp theo là lên quản lý.”
Có thể đúng.
Nhưng trước đó, đáng hỏi một câu gần với đời sống hơn:
Nếu năm sau công việc của mình tốt hơn thật, một ngày đi làm sẽ khác hôm nay ở chỗ nào?
Thử nhìn vào một ngày làm việc #
Giả sử sang năm bạn vẫn tới xưởng như hiện tại.
Điều gì khiến bạn cảm thấy mình đã đi được thêm một đoạn?
Có thể là bạn nhận một chiếc xe khó mà không cần gọi ai sang hỗ trợ.
Có thể là phần việc trước đây phải nhờ người khác, giờ mình tự giữ được tới cuối.
Có thể là thu nhập tốt hơn vì phần mình làm đã đáng tiền hơn.
Hoặc có thể bạn không còn muốn mọi chiếc xe đều phải đi qua tay mình. Bạn muốn giao được việc, nhìn kết quả và biết rằng người khác vẫn làm ổn.
Những hình dung này cụ thể hơn rất nhiều so với chữ “thăng tiến”.
Chúng cũng dẫn tới những công việc rất khác nhau.
Có người chỉ muốn làm nghề chắc hơn nữa #
Một người làm detailing lâu năm vẫn có thể còn rất nhiều khoảng để đi tiếp ngay trong phần việc trực tiếp.
Xe khó hơn.
Yêu cầu cao hơn.
Ít lỗi hơn.
Tự xử lý được nhiều tình huống hơn.
Được khách hoặc xưởng tin giao những phần trước đây chỉ vài người làm được.
Nếu đây là thứ khiến bạn thấy công việc đáng làm hơn, không có lý do gì phải rời tay nghề chỉ để chứng minh rằng mình đang đi lên.
Đi sâu hơn đôi khi lại là thay đổi rõ nhất:
- tự tin hơn khi nhận việc;
- ít phải chờ người khác;
- có thể nhận phần việc giá trị hơn;
- biết chính xác mình mạnh ở đâu.
Với một người thích trực tiếp làm xe, đó có thể là tương lai rất đáng theo.
Có lúc chỉ một chỗ đang giữ chân mình #
Cũng có trường hợp cảm giác “đứng lại” thực ra đến từ một điểm rất cụ thể.
Bạn làm được hầu hết quy trình, nhưng cứ tới một phần là phải chuyển tay.
Hoặc những ca mình muốn nhận đều mắc ở cùng một kỹ thuật.
Lúc đó, câu hỏi về quản lý có thể đang đi quá xa.
Thứ cần thay đổi có khi nhỏ hơn nhiều:
“Nếu mình làm chắc được đúng phần này, công việc có mở ra đáng kể không?”
Nếu có xe thật để luyện, có việc thật để dùng lại và phần đó giúp mình tự giữ được nhiều ca hơn, thì học đúng chỗ có thể thay đổi công việc rõ hơn việc nhận thêm một chức danh.
Một ngày khác hẳn khi mình phải lo việc của người khác #
Có người sau một thời gian lại thấy điều mình muốn không còn nằm ở chiếc xe mình đang làm.
Họ bắt đầu để ý chuyện khác.
Tại sao cùng một lỗi cứ lặp lại?
Tại sao người mới lần nào cũng phải gọi?
Tại sao hôm mình nghỉ thì cả nhóm dễ chậm?
Tại sao một người làm tốt mà ba người còn lại vẫn không giữ được chất lượng?
Nếu những chuyện này khiến bạn muốn can thiệp, và bạn thật sự muốn dành thời gian để giao việc, xem lại, nhắc sửa và theo kết quả của người khác, lúc đó công việc quản lý bắt đầu gần với điều bạn đang tìm hơn.
Nhưng nên nhìn cả phần việc mỗi ngày của nó.
Không chỉ là được nghe ý kiến nhiều hơn.
Mà còn là lúc người khác làm sai, mình vẫn phải theo.
Lúc có bất đồng, mình phải xử lý.
Lúc đang làm xe riêng, có người gọi sang.
Lúc giao rồi nhưng chưa đạt, trách nhiệm vẫn chưa hết.
Nếu bạn vẫn muốn kiểu công việc đó, câu hỏi về quản lý mới đáng đào sâu.
Thu nhập có thể đi bằng nhiều đường #
Có người nói muốn lên quản lý, nhưng sau vài câu mới thấy điều họ muốn nhất là kiếm tốt hơn.
Đó là một mục tiêu rất khác.
Thu nhập có thể thay đổi vì:
- tay nghề giúp mình nhận phần việc giá trị hơn;
- một kỹ thuật mới mở ra loại việc trước đây chưa làm được;
- mình tạo được nhiều kết quả hơn qua một nhóm;
- mình chuyển sang một nơi trả khác;
- hoặc sau này mình tự kinh doanh.
Nếu điều mình thực sự cần là tiền, nên nhìn xem tiền sẽ tăng từ đâu.
Một chức danh mới mà:
- thu nhập gần như cũ;
- việc trực tiếp vẫn nguyên;
- lại phải chịu thêm lỗi của người khác;
có thể không giải quyết đúng điều mình muốn.
Muốn có tiếng nói hơn cũng cần nhìn kỹ #
“Em muốn có quyền quyết định hơn.”
Câu này cũng rất dễ được hiểu ngay thành quản lý.
Nhưng quyền quyết định có nhiều loại.
| Điều bạn muốn được quyết nhiều hơn | Câu hỏi đáng mở tiếp |
|---|---|
| Cách mình xử lý và chịu chất lượng phần việc của mình | Phần việc trực tiếp còn có thể mở rộng tới đâu? |
| Một kỹ thuật hoặc loại dịch vụ mình muốn tự làm | Có phần nào đang giữ chân mình? |
| Cách nhiều người cùng làm và giữ chất lượng | Có nên nhận thêm trách nhiệm với người khác không? |
| Giá, khách hàng, dịch vụ và tiền đầu tư | Có phải mình đang muốn tiến sang việc kinh doanh? |
Bốn chuyện này có thể cùng xuất hiện trong một xưởng, nhưng công việc hàng ngày của chúng rất khác nhau.
Nhìn đúng thứ mình muốn quyết sẽ giúp tránh nhận nhầm một vai trò.
Thử bỏ chữ “lên chức” #
Có một cách khác để nhìn rõ hơn.
Giả sử không ai biết bạn vừa được đổi chức danh.
Không có lời chúc mừng.
Không có cảm giác mình vừa bước lên một bậc.
Nhưng công việc mới vẫn còn nguyên:
- phải nghe vấn đề của người khác;
- kiểm tra phần họ làm;
- yêu cầu làm lại khi chưa đạt;
- chịu chuyện chậm trễ;
- ít thời gian hơn cho chiếc xe mình đang làm.
Bạn còn muốn phần công việc đó không?
Nếu câu trả lời là có, vì bạn thấy hứng thú khi cả nhóm chạy tốt hơn và muốn chịu phần trách nhiệm đó, đây là tín hiệu đáng để nhìn tiếp.
Nếu thứ hấp dẫn nhất lại nằm ở danh xưng, cảm giác được công nhận hoặc ý nghĩ “mình không còn là thợ nữa”, thì nên tách hai chuyện đó ra trước khi đổi vai trò.
Có khi điều làm mình mệt không phải là nghề #
Một người có thể thấy mình đã chạm trần chỉ vì nơi đang làm không còn nhiều khoảng để thử sức.
Xưởng ít ca khó.
Thiết bị hạn chế.
Khách không dùng những dịch vụ mình muốn phát triển.
Không có cơ hội chạm vào một kỹ thuật mới.
Cách trả công không thay đổi dù mình làm tốt hơn.
Ở trong tình huống đó lâu, cảm giác “muốn đi tiếp” rất dễ biến thành “phải lên quản lý”.
Nhưng đổi vai trò chưa chắc là cách duy nhất.
Đôi khi thứ cần đổi trước lại là:
- loại việc mình được tiếp cận;
- nơi mình làm;
- công cụ mình có;
- hoặc phần kỹ thuật mình đang thiếu.
Trước khi đổi cả hướng nghề, đáng phân biệt xem mình đang chạm trần của nghề hay chỉ chạm trần của chỗ hiện tại.
Có người muốn ít làm tay hơn #
Điều này cũng rất thật.
Sau vài năm, cơ thể mệt hơn.
Hoặc bạn muốn dành nhiều thời gian hơn cho khách hàng, lịch xe, chất lượng chung hay chuyện kinh doanh.
Nhưng “ít trực tiếp làm xe hơn” vẫn chưa nói mình nên chuyển sang việc gì.
Một người có thể bớt làm tay vì:
- công việc được chia lại;
- dịch vụ thay đổi;
- có thêm thiết bị;
- người khác đã đủ khả năng nhận phần mình từng phải ôm;
- mình chuyển sang điều phối;
- hoặc mình chuyển sang lo kinh doanh.
Câu hỏi hữu ích hơn là:
Phần thời gian mình muốn lấy lại sẽ được dùng vào việc gì?
Câu trả lời đó thường nói nhiều hơn chức danh.
Khi đường đi bắt đầu rõ #
Có thể bạn đọc tới đây và thấy mình nghiêng hẳn về một phía.
Nếu bạn vẫn muốn trực tiếp làm nghề nhưng muốn làm chắc hơn, nhận việc tốt hơn và ít phụ thuộc hơn, cứ nhìn tiếp vào phần nghề của mình.
Nếu một kỹ thuật cụ thể đang chặn những việc bạn muốn làm, giải quyết đúng chỗ đó trước.
Nếu điều khiến bạn hứng thú là nhìn người khác làm tốt hơn, giảm lỗi lặp và cả nhóm bớt phụ thuộc vào một người, lúc đó mới đáng hỏi sâu chuyện quản lý.
Nếu thứ bạn muốn là quyền quyết định khách hàng, dịch vụ, tiền và hướng đi của công việc, câu chuyện đã gần với kinh doanh hơn.
Còn khi thứ làm bạn khó chịu nhất là cả xưởng cứ mắc cùng một lỗi, hãy nhìn vào cách xưởng đang vận hành trước khi biến nó thành quyết định nghề nghiệp của riêng mình.
Đổi hướng thì một ngày của mình được gì? #
Trước khi chọn, thử nhìn rất thực tế.
Bạn sẽ làm nhiều hơn việc gì?
Bớt việc gì?
Tiền có khả năng thay đổi từ đâu?
Thời gian của mình sẽ bị lấy bởi chuyện gì?
Có phần nào mình đang rất thích nhưng sẽ phải bỏ bớt?
Có trách nhiệm nào mình không muốn mang theo mỗi ngày?
Một hướng nghe hấp dẫn trong vài phút có thể rất khác khi biến thành công việc lặp lại sáu ngày mỗi tuần.
Điều đáng chọn là thứ làm đời làm việc của mình tốt hơn theo cách mình thực sự cần — chứ không chỉ làm tên vai trò khác đi.
Nếu vẫn chưa tách được #
Có người cùng lúc muốn:
- thu nhập tốt hơn;
- bớt làm tay;
- có thêm quyền quyết định;
- không muốn xử lý mâu thuẫn;
- lại đang cân nhắc quản lý hoặc tự kinh doanh.
Khi các mong muốn kéo theo nhiều hướng như vậy, có thể gửi DVN vài thông tin ngắn:
- Một ngày làm việc hiện tại của bạn đang vướng nhất ở đâu?
- Trong 6–12 tháng tới, điều gì bạn muốn khác đi rõ nhất?
- Phần việc nào bạn muốn được làm nhiều hơn?
- Phần nào bạn muốn bớt đi?
- Nếu chức danh vẫn giữ nguyên, thay đổi nào vẫn khiến bạn thấy mình đang tiến?
- Có loại trách nhiệm nào bạn chắc chắn không muốn phải mang thường xuyên?
Mục tiêu là nhìn rõ một ngày làm việc tốt hơn với bạn trông như thế nào.
Khi điều đó đã rõ, chuyện có nên lên quản lý thường sẽ dễ trả lời hơn rất nhiều.
